Het Nobelcomité heeft de keuze om president Barack Obama te Nobelprijs voor de Vrede toe te kennen verdedigt. Critici vinden het besluit van het Nobelcomité uiterst omstreden. Volgens voorzitter Jagland van het comité heeft er dit jaar niemand meer gedaan dan Obama. De prestaties van Obama tot nu toe rechtvaardigen het eerbetoon, aldus Jagland. “Het is moeilijk een winnaar van de vredesprijs te noemen wiens handelen meer overeenkomt met de idealen van Alfred Nobel”, aldus Jagland, zo meldt de Telegraaf. Hij verwees daarmee naar de initiatiefnemer van de prijs, de schatrijke Zweedse industrieel Nobel, die mensen wilde belonen die zich inzetten voor een vreedzame en betere wereld.

Wereldwijd werd verbaasd gereageerd op de toekenning van de prestigieuze prijs aan Obama, die nog geen negen maanden aan de macht is. De onderscheiding zou te vroeg zijn gekomen en Obama had nog niets concreets bereikt, zo vond men. Obama’s naam circuleerde op voorhand niet als grote kanshebber voor de prijs.

Een meerderheid van de mensen op de website Telegraaf.nl vindt het niet terecht dat Obama de Nobelprijs voor de Vrede heeft gekregen. Obama had meer moeten laten zien, zo meldt de Telegraaf op haar website. Volgens 61 procent van de uitgebrachte stemmen had Obama eerst nog meer moeten laten zien voordat hij recht heeft op de Nobelprijs. Slechts 39 procent vindt het wel terecht dat de president de prestigieuze onderscheiding nu al heeft gewonnen. Volgens deze groep is Obama een echte wereldverbeteraar. Nu zijn de lezers en de Telegraaf nogal rechts, dus echt verrassend is de uitkomst van de peiling niet. Obama wordt toch als ‘links’ gezien, althans als liberaal, voor zoverre je daar al kan van spreken in de Amerikaanse politiek.

President Obama maakte ook bekend dat hij het geldbedrag van 1 miljoen euro dat aan de Nobelprijs is verbonden geeft aan goede doelen. Dat maakte een woordvoerder van het Witte Huis afgelopen week bekend, aldus de Telegraaf. Er is nog geen besluit genomen welke organisaties gaan profiteren, aldus de woordvoerder. Naast het geldbedrag is er een gouden medaille en een oorkonde aan de prijs verbonden.

Barack Obama is de 19^e Amerikaan aan wie de Nobelprijs voor de Vrede is toegekend. De eerste Amerikaan was president Theodore Roosevelt (1906), en de laatste winnaar, tot Obama, was Al Gore, vice-president van 1993 tot 2001, die de prijs in 2007 won. Al Gore werd geëerd om zijn “inspanningen om kennis op te bouwen en te verspreiden over de door de mens gecreëerde klimaatverandering”, die hij onder andere uiteenzette in zijn film “An Inconvenient Truth.”

Andere bekende Amerikaanse winnaars zijn Martin Luther King en Henry Kissinger. King, in april 1968 in Memphis vermoord werd, werd in 1964 onderscheiden om zijn geweldloze strijd voor gelijkberechtiging van de Afro-Americans in de Verenigde Staten. Kissinger had als minister van Buitenlandse Zaken in de regering Nixon samen met de Vietnamees Le Duc Tho in Parijs een overeenkomst gesloten die een einde aan de oorlog in Vietnam moest maken. De toekenning van de prijs in 1973 aan de twee was zeer omstreden. De schrijver en overlevende van de Jodenvervolging door de nazi’s Elie Wiesel werd in 1986 onderscheiden. Onder de winnaars zijn ook Amerikanen wier namen bij weinig Nederlanders een belletje doen rinkelen, aldus de Telegraaf. Zo was Elihu Root (1845-1937) de tweede Amerikaan die de onderscheiding ontving. Root was van 1899 tot 1904 minister van Oorlog en van 1905 tot 1909 minister van Buitenlandse Zaken. Hij kreeg in 1912 de Nobelprijs voor de Vrede voor zijn inspanningen om conflicten via arbitrage en samenwerking op te lossen.

Obama is de derde president in functie die de Nobelprijs voor de Vrede krijgt. De eerste was de hierboven genoemde Theodore Roosevelt die in 1906 de onderscheiding kreeg. Roosevelt, die president was van 1901, na de moord op William McKinley, tot 1909. Hij werd onderscheiden voor zijn rol bij de beëindiging van de Japans-Russische oorlog (1904-1905). De tweede president was Woodrow Wilson in 1919. Hij werd in 1913 president en bleef dat tot 1921. Wilson zette zich zeer in voor de totstandkoming van de Volkenbond, de huidige Verenigde Naties, die de samenwerking tussen de volkeren moest bevorderen en gewelddadige conflicten als de Eerste Wereldoorlog moest voorkomen, zo meldt het Algemeen Dagblad. Jimmy Carter, president van 1977 tot 1981, werd geëerd, omdat hij zich na zijn presidentschap als bemiddelaar had ingezet in een reeks conflicten. Bovendien had hij zich zeer ingespannen om de democratie en de bescherming van de mensenrechten te bevorderen. Hij won de prijs in 2002.

De prestigieuze prijs wordt op 10 december in de Noorse hoofdstad Oslo uitgereikt op de sterfdag van de initiatiefnemer van de onderscheiding, Alfred Nobel.