Toen Donald Trump als president van Amerika begon aan zijn tweede termijn, beloofde hij dat Amerika weer op de eerste plaats kwam, oftewel America First. Amerika was geplunderd, verkracht en misbruikt. En om Amerika weer rijk te maken, voert hij grote importheffingen in. Doel van deze importheffingen is om de Amerikaanse industrie te beschermen en ervoor te zorgen dat de Amerikanen weer producten gaan kopen die in Amerika zijn geproduceerd. Maar al snel mondden de importheffingen uit in een wereldwijde handelsoorlog. Wat zijn de gevolgen voor Amerika én de rest van de wereld en worden producten duurder?
President Trump legde importheffingen op honderden miljarden dollars aan buitenlandse producten, waaronder staal, aluminium, elektronica en auto’s. Het doel is om de buitenlandse concurrentie af te remmen, de binnenlandse industrie te stimuleren en Amerikaanse banen te beschermen. Dat lijkt logisch, maar het zorgt voor grote verstoringen in de wereldeconomie.
China, Canada, de Europese Unie en andere landen slaan terug met hun eigen heffingen op Amerikaanse producten, zoals soja, noten, motorfietsen en auto’s. Vooral Amerikaanse boeren in staten als Iowa en Nebraska worden hard geraakt, omdat hun afzetmarkten ineens wegvallen. De Amerikaanse overheid zal uiteindelijk miljarden aan subsidies moeten geven aan de getroffen boeren om het verlies te compenseren.
De Amerikaanse consument zal snel de gevolgen merken, want buitenlandse producten worden duurder, Amerikaanse producten mét buitenlandse onderdelen zullen in prijs stijgen, zoals auto’s. En dagelijkse goederen, van wasmachines tot bouwmaterialen, gaan omhoog in kosten. Kortom, het winkelwagentje wordt duurder, zonder dat de lonen meestijgen.
Beurzen en economische analisten houden niet van onzekerheid. Elke aankondiging van nieuwe importheffingen of dreiging van vergeldingsmaatregelen van Trump zorgt voor verdere onrust op de financiële markten.
Bedrijven stellen investeringen uit, passen hun strategie aan en proberen hun productie te verplaatsen om heffingen te vermijden. En dat kost geld, banen en groeikansen.
Niet alleen Amerika wordt geraakt door de importheffingen van Donald Trump. De impact is wereldwijd te voelen. De export van China zal flink dalen door de Amerikaanse maatregelen. De Duitse en Zuid-Koreaanse auto-industrieën zullen het zwaar krijgen. Internationale handelsketens raken ontregeld en de groei van de wereldeconomie zal worden vertraagd. Kortom: de economische schokgolf gaat veel verder dan Amerikaanse grenzen.
Zal het beleid van Trump uiteindelijk werken en heeft het het effect dat hij voor ogen heeft? Dat is lastig te zeggen. Sommige Amerikaanse sectoren, zoals staal, zullen wellicht een tijdelijke impuls krijgen. Maar hogere consumentenprijzen, steun voor boeren en een wereldwijde afname in economische groei zorgen voor een wantrouwen in internationale handelssystemen.
De importheffingen van Trump zijn bedoeld om Amerika sterker te maken. Maar hogere prijzen en wereldwijde handelsspanningen laten zien dat economische machtspolitiek zelden zonder gevolgen blijft.
Als de Amerikaanse burger merkt dat de importheffingen hun leven niet beter maakt en dat dagelijkse producten en diensten veel duurder worden en de inflatie niet daalt, dan zal de druk op de regering Trump worden opgevoerd om iets te doen. De vraag is of Trump gevoelig is voor de zorgen van de Amerikaanse consument. Een groeiende ontevredenheid kan grote politieke gevolgen hebben.
Niemand weet hoe lang de handelsoorlog zal duren. Trump heeft de importheffingen met 90 dagen uitgesteld, maar de economische gevolgen zullen nog lang voelbaar zijn zowel in Amerika als daarbuiten.
Dit houdt dus in dat een president na twee gekozen termijnen niet opnieuw verkiesbaar is. Daarnaast mag iemand die langer dan twee jaar een onafgemaakte termijn van een ander heeft overgenomen, slechts één keer zelf meedoen aan verkiezingen. Dit gebeurde bijvoorbeeld toen president John F. Kennedy in 1963 werd vermoord en werd opgevolgd door zijn vicepresident Lyndon B. Johnson. Johnson maakt de termijn van Kennedy af. Johnson won vervolgens in 1964 de verkiezingen. Hij kon volgens het 22e amendement in 1968 nog een keer mee doen, maar besloot daar van af te zien. Hetzelfde gebeurde bij Gerald Ford. Hij maakte termijn van Richard Nixon af en deed toen zelf mee, maar verloor van Jimmy Carter. Als Ford had gewonnen had hij in 1980 nog een keer mee kunnen doen.
Het 22e amendement is dus duidelijk, maar waarom heeft Trump het dan over verschillende methoden? Een methode die wordt genoemd is dat vicepresident J.D. Vance in 2028 meedoet aan de verkiezingen. Als hij wint, worden de rollen omgedraaid. Vance wint, maar draagt Trump voor als president en blijft zelf vicepresident. Dit scenario is uiterst onwaarschijnlijk. Er zou zeker een rechtszaak worden aangespannen bij het Hooggerechtshof. Die moet dan kijken of dit grondwettelijk is en komt hoogstwaarschijnlijk tot de conclusie dat Trump geen president meer kan zijn en dat Vance de rechtmatige president is.
Focus on America 