Whodunit? Wie is de hoge functionaris in de regering Trump die schrijft dat medewerkers het beleid van Donald Trump saboteren om te zorgen dat de impulsieve en onomkeerbare besluiten en fouten die Amerika schaden niet worden uitgevoerd? Het artikel dat verscheen in The New York Timesdeed heel wat stof opwaaien. Trump reageerde zoals gebruikelijk via Twitter.
Het artikel verscheen tegelijkertijd met het uitlekken van delen van het binnenkort te verschijnen boek van de gerenommeerde en gerespecteerde journalist Bob Woodward. In “Fear” schetst Woodward een Witte Huis waaronder Trump de chaos (nog steeds) regeert. Woodward onthulde samen met Carl Bernstein het Watergate-schandaal dat leidde tot het aftreden van president Richard Nixon.
Er zijn ondertussen verschillende boeken verschenen over Donald Trump in het Witte Huis en zijn regering. Zo publiceerde Michael Wolff het spraakmakende boek “Fire and Fury”, maar het werd als snel duidelijk dat sommige passages uit het boek waren aangedikt. Voormalig medewerkster Omarosa Manigault Newman schreef “Unhinged”. Maar sprak in interviews zichzelf regelmatig tegen.
Het boek van Omarosa was broddelwerk en het boek van Wolff stond vol met opmerkelijke zaken, maar de reputatie van Wolff was niet erg goed. Hij hield zich vooral met roddeljournalistiek bezig.
Woodward is in tegenstelling tot Wolff en Manigualt Newman een gerespecteerde journalist die in het verleden boeken schreef over Clinton, Bush en Obama en won de hoge journalistieke Pulitzerprijs. Wat opvalt, is dat Woodward tot dezelfde conclusie komt als de andere mensen, Trump is een impulsieve, onvoorspelbare, narcistische en ongeïnteresseerd president. Woodward sprak met meerdere anonieme bronnen en medewerkers in het Witte Huis.
Het Witte Huis doet het boek van Woodward, zoals het eerder deed bij andere boeken die verschenen, af als onzin. Voormalige medewerkers zouden hun hart hebben gelucht en zouden gefrustreerd zijn omdat ze zijn ontslagen en alles is gebaseerd op leugens.
Via de The Washington Post lekte al delen van het boek van Woodward uit. Stafchef van het Witte Huis, John Kelly had volgens Woodward Trump een “idioot” genoemd en volgens Kelly leven we in ‘Crazytown’ en is dit de ergste baan die hij ooit heeft gehad. Volgens minister van Defensie, James Mattis gedraagt Trump zich als een kind uit groep zes. Vervolgens kwamen allemaal officials met verklaringen om de beweringen van Woodward tegen te spreken. Zo heeft Kelly Trump nooit een “idioot” genoemd. Al hecht ik meer waarde aan wat Woodward schrijft dan wat het Witte Huis zegt.
Maar toen verscheen het opinieartikel in The New York Times. De persoon die het stuk schreef onderbouwd alleen maar wat in het boek van Woodward staat. Trump is onvoorspelbaar, scheldt medewerkers uit, is ongeïnteresseerd en tijdens vergaderingen houdt hij zich niet aan het onderwerp.
Het meeste opzienbarende is dat medewerkers hem tegenwerken en plannen van hem saboteren om Amerika en de Amerikaanse democratie te beschermen tegen grote fouten. Ze zorgen dat Donald Trump niet altijd zijn zin krijgt, Cruciale informatie wordt voor hem achter gehouden. Volgen de persoon die het artikel schreef zijn er nog “volwassenen in de kamer” die Amerika voor een ramp behoeden.
Het Witte Huis beseft inmiddels ook dat het artikel in The New York Times zeer schadelijk is. Daarom is de jacht geopend op de persoon die het artikel heeft geschreven. Het wakkert de paranoia van Trump verder aan. Trump roept zijn minister van Justitie, Jeff Sessions op om een onderzoek te starten omdat volgens Trump het om de nationale veiligheid gaat. Dat is onzin. Het boek van Woodward krijgt, voor het geval dat het nog niet was, door het artikel meer gewicht.
Wie het artikel heeft geschreven zal uiteindelijk wel bekend worden. Maar het artikel laat zien dat president Donald Trump onvoorspelbaar, narcistisch, ongeïnteresseerd is en totaal ongeschikt is om president te zijn. Zelfs zijn medewerkers vinden dat dus en saboteren daarom zijn beleid.
Op 6 november mag de Amerikaanse kiezer naar de stembus om te stemmen voor een nieuw Huis van Afgevaardigden en voor een derde van de zetels in de Senaat. Met de populariteit van president Donald Trump die schommelt rond de 50 procent en de groeiende ontevredenheid en polarisatie staat er voor zowel voor Republikeinen als Democraten veel op het spel.
Veel Republikeinse congresleden hebben besloten zich niet opnieuw verkiesbaar te stellen. Zelfs voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, Paul Ryan, heeft besloten om Capitol Hill te verlaten. Zowel voor Ryan als andere Republikeinse afgevaardigden geldt dat ze een moeilijke herverkiezing tegemoet gaan. Ze zijn gegijzeld door het chaotische presidentschap van Donald Trump. Felle kritiek op de president uitten zal tot een Twitter storm en openbare vernedering door de president leiden, maar Trump openlijk omarmen kan in het kiesdistrict voor problemen zorgen. Veel Republikeinse politici zitten in een spagaat. Moeten we Trump omarmen om te zorgen voor een herverkiezing of moeten we staan voor de Republikeinse ideologische principes en waarden waar Trump niets mee heeft?
Drie Republikeinse senatoren hebben ook besloten zich niet verkiesbaar te stellen en hebben de afgelopen maanden dan ook kritiek op Trump geuit. Zij vrezen ook een lastige herverkiezing tegen een kandidaat die meer in de lijn met Trump is en besluiten de eer aan zichzelf te houden. Aangezien de Republikeinse meerderheid in de Senaat uiterst klein is (51 tegenover 49 zetels) bestaat de kans dat de Democraten na november misschien een nipte meerderheid in de Senaat hebben.
President Trump wordt steeds meer een probleem voor de Republikeinen. Na zijn verkiezing hebben veel Republikeinen Trump omarmt al ging dat met tegenzin. Nu merken ze dat weerstand tegen de president eigenlijk niet helpt. Trump is zijn eigen stafchef, nationaal veiligheidsadviseur en minister van Buitenlandse Zaken. Hij luistert naar niemand en verkondigt zijn beleidsplannen via Twitter. Daarnaast hangen zaken als het Rusland-onderzoek (waar hij zich openlijk mee bemoeit) en de vermeende affaire met porno-actrice Stormy Daniels als een donkere wolk boven zijn presidentschap. Na de FBI-inval in het kantoor en hotelkamer van zijn advocaat Michael Cohen (wat is goedgekeurd door onderminister van Justitie, Rod Rosenstein, die door Trump zelf is aangesteld) komt Trump steeds meer in een isolement en wordt zo steeds onvoorspelbaarder.
De Democraten verkeren in een opperbeste stemming. Zij denken dat ze tijdens de tussentijdse verkiezingen de meerderheid in het Congres kunnen veroveren op de Republikeinen. Gesteund door het winnen van de tussentijdse verkiezingen in Virginia, New Jersey en de verrassende winst van een senaatszetel in het dieprode en conservatieve Alabama en in een dieprood district in Pennsylvania en de benoeming van een gematigde rechter in Wisconsin is de reden voor optimisme terecht. Om het de meerderheid in het Huis van Afgevaardigden te krijgen hoeven de Democraten slechts 23 zetels te winnen.
Ook de speciale verkiezing in het 12de district in de staat Ohio waar de Republikein Troy Balderson maar nipt won van zijn Democratische tegenstander maakt de Republikeinen ongerust, Trump won in 2016 met 11 punten verschil van Clinton en de Republikeinen zouden deze zetel makkelijk kunnen behouden. Het district is al decennia in Republikeinse handen. Het district is een afspiegeling van districten waar op 6 november Republikeinen hun zetel verdedigen. Als een Democratische kandidaat met een miniem verschil wordt verslagen kan het wel eens zo zijn dat in andere districten waar de verschillen niet zo klein zijn de Democraat de winst pakt. De morele winnaar in het 12de district was de Democratische kandidaat Danny O’Connor.
De moeizame overwinning in het 12de district in Ohio laat ook zien dat de populariteit van Trump in sommige delen van het land afneemt. Onder zijn vaste achterban is hij populair, maar die komt niet altijd tijdens de midterms stemmen. Vooral de (vrouwelijke) kiezers in de buitenwijken van de grote steden die in 2016 op Trump stemden hebben moeite met zijn presidentschap en zullen, zo is de verwachting, in november op een Democraat stemmen.
De Republikeinen zeggen het niet hardop, maar beschouwen het Huis als verloren. Zij gaan er vanuit dat ze de meerderheid kwijt raken. De vraag is hoe groot het verlies zal zijn. Republikeinen zullen er alles aan doen om de schade te beperken. Met het vertrek van Paul Ryan zal dat nog een hele opgave zijn.
Door de verkiezing van Trump is het activisme, vooral onder vrouwen, enorm toegenomen. Een record aantal vrouwen doet mee aan de verkiezingen, zowel op lokaal, regionaal als nationaal niveau. En ze winnen de voorverkiezingen van mannelijke kandidaten. En dat maakt Republikeinen nerveus.
Maar de Democraten hebben ook een luxe probleem. Gaan ze proberen tijdens de verkiezingen de fabrieksarbeider en boer voor zich terug te winnen? Een groep kiezers die in 2016 massaal op Trump stemde. Of richt zich meer op de hoog opgeleide gematigde Republikein in de buitenwijken die in 2016 met volle overtuiging op Trump stemde, maar nu hevig teleurgesteld is en zelfs gefrustreerd is door het beleid van de president?
De Democraten moeten dus keuzes maken. Ze moeten vooral niet overmoedig worden, zoals in 2016 gebeurde. Toen voerde de Democraten in Texas en Georgia campagne, omdat ze daar zetels zouden kunnen winnen. Ook Hilary Clinton voerde daar campagne, terwijl ze Michigan en Wisconsin nauwelijks bezocht. De Democraten kunnen zich nu beter wel op deze staten richten. Daar valt meer te halen en is al een heel campagneapparaat opgebouwd. In een staat als Texas moet dat nog gedaan worden en dat kost miljoenen dollars, die beter ergens anders kunnen worden ingezet. De vraag is of de Democraten van hun fouten hebben geleerd. Er zijn dus kansen, maar ook valkuilen.
Daarnaast hebben de Democraten nog wel een probleem. Wat is de boodschap? Alleen maar anti-Trump zijn helpt niet en zal geen kiezers naar de stembus krijgen. Welke boodschap gaan de Democraten verkondigen? Er is geen leiderschap en er zijn verschillende fracties binnen de partij die bakkeleien over de koers.
De winst van de jonge socialistische Democratische kandidaat Alexandria Ocasio-Cortez, ie in New York in de voorverkiezing Joe Crowley versloeg, die werd gezien als de opvolger van fractievoorzitter Nancy Pelosi, laat zien het establishment worstelt met de koers van de partij. En dat zorgt er voor dat Republikeinen niet heel erg pessimistisch zijn. De Democraten kunnen zich nog niet rijk rekenen.
Maar de lage populariteit van Trump, de chaos in het Witte Huis en het groeiende activisme werkt wel in het voordeel van de Democraten. En aangezien de Republikeinen wat betreft het Huis al de handdoek in de ring hebben gegooid en ze zeker nog 2 jaar aan Trump vastzitten die de hele partij heeft getransformeerd, waardoor veel Republikeinen hun partij niet meer terug kennen, zal er naar november een realiteitscheck komen voor de Republikeinse partijtop.
De tussentijdse verkiezingen zijn een referendum over het presidentschap van Donald Trump. En als de Democraten zowel in het Huis als in de Senaat een meerderheid krijgen zal het voor Trump lastig worden om zijn plannen uit te voeren. Ook zullen de Democraten dan waarschijnlijk een afzettingsprocedure tegen hem starten.
Maar zo’n afzettingsprocedure is niet zo maar een feit. Een meerderheid van het Huis moet voor stemmen. Als de Democraten daar na de tussentijdse verkiezingen de meerderheid hebben is de eerste hobbel genomen. Daarnaast moet twee derde (= 60 zetels) van de Senaat voor stemmen. De kans bestaat, al is die erg klein, dat Democraten ook de meerderheid in de Senaat krijgen, maar niet 60 zetels of meer. Dus strandt een poging tot impeachment in de Senaat.
Tussentijdse verkiezingen in een jaar dat er geen presidentsverkiezingen zijn, zijn altijd een referendum over het presidentschap. De opkomst is vaak laag en de partij die het Witte Huis in handen heeft krijgt dan altijd klappen. De vraag is hoe groot de klap voor de Republikeinen is en hoe groot de winst voor de Democraten zal zijn.
A procession is held at the Vietnam Memorial for the late Arizona Senator John McCain, followed by a memorial service at the National Cathedral in Washington, DC. Former Presidents George Bush and Barack Obama will deliver remarks.
Focus on America – Analyse, duiding & commentaar op de Amerikaanse politiek
Focus on America 